Çarşamba, Haziran 19, 2024
Ana SayfaGündemFed'in Faiz Kararına Nasıl Ulaşıldı?

Fed’in Faiz Kararına Nasıl Ulaşıldı?

-

Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) merakla beklenen faiz kararını 16 Aralık Çarşamba günü verdi. Karar, federal fon oranı için hedef aralığın %0,25 ile %0,50 arasında bırakılması yönünde oldu. Bu karara, komite üyelerinin ekonomik koşulları tartıştığı ve politika seçeneklerini değerlendirdiği iki günlük bir toplantının ardından varıldı.

Peki, FOMC aslında faiz oranına nasıl karar veriyor? Dikkate alınan birkaç temel faktör vardır.

Enflasyon

FOMC’nin ana hedeflerinden biri, %2 veya daha düşük enflasyon olarak tanımlanan fiyat istikrarını korumaktır. Enflasyonun düşük kalmasını sağlamak için FOMC çeşitli enflasyon göstergelerini izler. En iyi bilinen enflasyon göstergesi, bir mal ve hizmet sepetinin fiyatlarını ölçen Tüketici Fiyat Endeksidir (TÜFE).

FOMC ayrıca gıda ve enerji gibi değişken kalemleri hariç tutan “çekirdek” enflasyona da bakar. Çekirdek enflasyon enflasyonun daha güvenilir bir göstergesidir çünkü fiyatlarda büyük dalgalanmalar yaratabilecek kalemlerin gürültüsünü ortadan kaldırır.

Komite ayrıca ekonomistlerin gelecekte enflasyonun ne olacağını düşündüklerini ifade eden “enflasyon beklentilerine” de dikkat etmektedir. Bunu profesyonel tahmincilerin anketlerine ve Hazine Enflasyon Korumalı Menkul Kıymetlerin (TIPS) fiyatlarına bakarak yaparlar.

Fed’in tercih ettiği enflasyon ölçüsü Kişisel Tüketim Harcamaları fiyat endeksidir (PCEPI). Kasım ayına kadar geçen 12 aylık dönemde PCEPI %1,4 artış göstermiştir. Bu oran Fed’in hedefinin biraz altındadır, ancak bu zayıflığın bir kısmının düşen enerji fiyatlarından kaynaklandığını belirtmek gerekir. Enerji fiyatları hariç tutulduğunda ise PCEPI %2,1 oranında artmaktadır.

İstihdam

Fed’in bir diğer temel görevi de “azami istihdamı” teşvik etmektir. FOMC, iş piyasası hakkında bir fikir edinmek için çeşitli istihdam göstergelerine bakar. En iyi bilinen gösterge şu anda %4,6 olan işsizlik oranıdır.

Bir diğer önemli gösterge ise çalışma çağındaki nüfusun ne kadarının çalıştığını ya da iş aradığını ölçen “işgücüne katılım oranı “dır. Bu size kaç kişinin iş aramaktan vazgeçtiğine dair bir fikir verebilir. Mevcut işgücüne katılım oranı %62,7’dir.

FOMC ayrıca “işten ayrılma oranının” yanı sıra “açık işlere” de bakmaktadır. İşten ayrılma oranı, işlerinden gönüllü olarak ayrılan kişilerin sayısını ölçer. Bu, işçi güveninin iyi bir göstergesidir. Mevcut işten ayrılma oranı %1,8’dir.

FOMC ayrıca ortalama saatlik kazançlara da bakmaktadır. Bu, ücret artışının iyi bir göstergesidir. Kasım ayına kadar geçen 12 aylık dönemde ortalama saatlik kazançlar %2,5 oranında artmıştır.

GSYH

FOMC ayrıca ekonomik faaliyetin en geniş ölçütü olan GSYH’ye de bakmaktadır. 2020’nin üçüncü çeyreğinde GSYH %3,5 oranında artmıştır. Bu, GSYH’nin %31,4 azaldığı ikinci çeyreğe göre büyük bir artış oldu.

Faiz Oranları

Fed’in ekonomik koşulları etkilemek için sahip olduğu ana araçlardan biri “federal fon oranı “dır. Bu, bankaların gecelik krediler için birbirlerinden talep ettikleri faiz oranıdır. Mevcut hedef aralığı %0,25 ila %0,50’dir.

Fed ekonomiyi canlandırmak istediğinde, federal fon oranını düşürecektir. Bu da bankaların borç para almasını daha ucuz hale getirir ve bankalar bu tasarrufları genellikle kredi kartları, krediler ve ipoteklerde daha düşük faiz oranları şeklinde tüketicilere aktarır.

FOMC ayrıca ekonomiyi canlandırmak için “niceliksel genişleme” kullanacaktır. Bu, Fed’in para arzını artırmak için bankalardan tahvil satın aldığı zamandır. Bu aynı zamanda faiz oranlarını düşürür ve bankaların borç vermesini kolaylaştırır.

FOMC’nin elinde ekonomik koşulları etkilemek için çeşitli araçlar vardır. Sonuçta, federal fon oranının nereye ayarlanacağına ilişkin karar karmaşık bir karardır. Komite enflasyon, istihdam, GSYH ve faiz oranları dahil olmak üzere çeşitli faktörleri dikkate alır.

İlgili Makaleler

Son Gönderiler